Thứ trưởng Bộ TT&TT khẳng định, cần nhanh chóng có hiệp hội truyền hình trả tiền để đảm bảo lợi ích người dân, tránh việc bị ép giá và giúp người dân hiểu rõ hơn về truyền hình trả tiền.

Câu chuyện “bản quyền K+” đã "hạ nhiệt" bởi kết luận của Thứ trưởng Bộ TT&TT Đỗ Quý Doãn trong cuộc họp ngày 28/7 với 4 nhà cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền. Người dân có thể được xem những trận đấu hấp dẫn nhất ở Giải bóng đá ngoại hạng Anh mà không nhất thiết phải sử dụng dịch vụ của K+. Tuy nhiên, giá cả vẫn đang là câu hỏi lớn, mà câu trả lời chỉ có sau những cuộc thương thuyết giữa các nhà đài dự kiến diễn ra trong thời gian tới.

Đã đến lúc phải “ngồi lại”

Theo quan điểm được thống nhất tại cuộc họp, Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn cho biết, về những bức xúc của xã hội mà báo chí đã phản ánh thời gian qua, tất cả các đài sẽ phải bàn bạc để cùng nhau đưa ra giải pháp kết hợp hài hòa 2 yếu tố lợi ích kinh doanh và mục tiêu phục vụ công chúng. Hướng giải quyết là đưa gói kênh của K+ vào hệ thống truyền hình trả tiền như HCTV, SCTV… để mở rộng điều kiện tiếp cận giải bóng này của người xem với giá cả thỏa thuận giữa DN và các mạng truyền hình cáp. Đồng thời, bàn phương thức quản lý thuê bao nhằm bảo đảm tốt nhất việc phục vụ và không để vi phạm bản quyền xảy ra.

Khá hài lòng với chỉ đạo này của Bộ TT&TT, ông Vũ Quang Huy, PGĐ Đài truyền hình kỹ thuật số VTC nhận định, không lúc nào thích hợp hơn lúc này để các đài ngồi lại với nhau và cũng không thể chậm hơn được nữa vì VN đã bị thất thoát rất nhiều tiền bản quyền. “Việc độc quyền có thể mang lại sức hút cho các đài nhưng Thứ trưởng Doãn cũng chỉ đạo, đã đến lúc các đài phải cạnh tranh nhau bằng chất xám và sự thể hiện người hưởng lợi là nhân dân. Mỗi đài nên nhún một chút”, ông Huy đề nghị.

Như vậy với quyết định này, ông Huy khẳng định, K+ chắc chắn không còn độc quyền phát sóng ngày chủ nhật. “Thực ra vụ K+ là việc đã rồi và chúng ta phải cùng nhau tìm hướng khắc phục. K+ đang sở hữu nhóm hàng gì thì phải có trách nhiệm phân bổ lại cho các đài khác có hạ tầng phát sóng cái đó, đồng thời K+ phải liệt kê những phương tiện truyền dẫn nào đang có trong tay, không được phép ôm cái gì mà anh không có. Thứ trưởng đã chỉ đạo, nếu K+ găm nhóm hàng nào không có hạ tầng phát sóng là không hợp pháp”, ông Huy nói.

Tìm tiếng nói chung

Tuy nhiên, để giải quyết một cách căn cơ vấn đề bản quyền, tránh tình trạng mạnh ai nấy chạy, dễ bị đối tác tìm cách nâng giá phí bản quyền, Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn khẳng định, cần sớm hình thành một hiệp hội về truyền hình trả tiền (THTT). Ban vận động thành lập hiệp hội này đã được Bộ TT&TT đồng ý về nguyên tắc và đang trong quá trình làm thủ tục để trình Bộ Nội vụ. Hiệp hội sẽ đứng ra giúp các đơn vị đàm phán, thương thảo, xử lý vấn đề bản quyền, bảo đảm lợi ích chung của tất cả những đơn vị tham gia hiệp hội, đặc biệt là lợi ích của người xem.

Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn cũng cho biết, trong thời gian chờ đợi hiệp hội hình thành, các nhà đài như HTV, VCTV, HCTV, VTC, SCTV... cần thỏa thuận với nhau để cử ra một đại diện đàm phán về bản quyền với giá cả phù hợp; sau đó về chia sẻ cho các đơn vị có cùng chức năng và hoạt động trong lĩnh vực này để bảo đảm lợi ích cho người xem. Về lâu dài, theo ông Vũ Quang Huy, đơn vị này phải là Bộ TT&TT hoặc một đơn vị thuộc Bộ, chẳng hạn là Cục PTTH-TTĐT, đứng ra “cầm chịch” thì mới hiệu quả, theo kinh nghiệm của Thái Lan và một số nước khác.

Người dân cần quen với THTT

“Chúng ta đang nói về THTT. Người dân có nhu cầu xem bao nhiêu thì phải trả tiền bấy nhiêu. Xem 5 kênh thì phải trả tiền 5 kênh, xem 10 kênh thì phải trả tiền 10 kênh. Báo chí cần phải làm người dân hiểu được điều này”, Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn nhắc nhở khi bình luận về những thông tin thời gian qua trên báo chí.

Khẳng định THTT là một loại hình mới ở VN, Thứ trưởng cho biết, Bộ TT&TT đã hoàn chỉnh và trình Chính phủ Quy chế về hoạt động THTT. Văn bản đang chờ Thủ tướng Chính phủ ký ban hành. Trong quy chế này xác định người xem truyền hình cùng với quyền được xem thì cũng phải có nghĩa vụ trả phí cho THTT. Điều này cũng khẳng định, THTT là hoạt động mang yếu tố kinh doanh, vì vậy, việc cạnh tranh trong lĩnh vực này phải tuân thủ và được điều chỉnh bằng các quy định của pháp luật về cạnh tranh. “Khi thực hiện đúng những quy định đó thì dù là K+ hay bất kỳ một đài nào khác mua được bản quyền độc quyền phát sóng một chương trình nào đó là việc hoàn toàn có thể”, thứ trưởng Doãn nhấn mạnh.

Ông Vũ Quang Huy cho hay, thực tế đối tác nước ngoài đã đi “một vòng Việt Nam” để chào giá, các mức giá họ đưa ra rất khác nhau, thậm chí được đẩy lên quá cao. Nhưng chấp nhận hay không là việc của từng nhà đài theo mục tiêu kinh doanh của mình.

Như vậy, việc quyết định phương thức truyền dẫn, hình thức cung cấp dịch vụ, đặc biệt là quy định mức phí mà các thuê bao phải trả tùy thuộc vào mỗi nhà cung cấp trên cơ sở thực tế kinh doanh của họ. Chỉ có điều lạ là trái với quy luật cạnh tranh thông thường, “cuộc đua” giữa các nhà đài thời gian qua không những không làm giảm chi phí cho người xem mà ngược lại đang khiến phí thuê bao tăng ở mức mà người dân khó chấp nhận. Đây chính là điểm đáng lưu ý mà Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn đã nhấn mạnh, việc các đài thỏa thuận thương thuyết với nhau như thế nào đều phải bảo đảm không làm triệt tiêu yếu tố phát triển và không vi phạm pháp luật về cạnh tranh.